Mijn verhaal: Begin 2005 kreeg ik last van een aantal vreemde vlekjes in mijn gezichtsveld. In eerste instantie ging ik denken aan een stofje op mijn oog, maar naarmate de tijd vorderde en het aanwezig bleef, besloot ik toch om de huisarts te contacteren. De diagnose was snel gesteld. Het betrof hier een zogenaamde glasvochttroebeling, in het Frans ook wel bekend als mouches volantes of in het Engels als floaters. De medische term is myodesopsie. Ik wilde natuurlijk meer weten over deze oogaandoening en via internet kwam ik al snel op tal van websites en fora terecht waar het voornamelijk kort werd belicht. Door op verscheidene fora actief te zijn kwam ik er al spoedig achter dat echt ongelooflijk veel mensen met deze aandoening te maken krijgen. En dat alles compleet willekeurig, man of vrouw, brildragend of juist niet, het leek allemaal niks uit te maken. Glasvochttroebeling kan eenieder overkomen, al viel mij wel op dat een groot deel last heeft of heeft gehad van migraine, al is er wetenschappelijk gezien geen duidelijk verband. Om aan de onderbelichting van deze aandoening een einde te maken, zal ik mijn website grotendeels wijden aan dit fenomeen. Op de website kunt u allerlei informatie vinden en op het forum kunt u terecht met vragen aan mij of medeforumleden die vaak met gelijkwaardige problemen te kampen hebben. Door een soort van ontmoetingsplek te creëren hoop ik mensen met onduidelijkheden enigszins van dienst te kunnen zijn.

Glasvochttroebeling: Wat is glasvochttroebeling dan nu precies? Wel, er wordt voornamelijk één bepaald symptoom aangegeven en het betreft hier het verschijnen van vlekjes of stofjes in het gezichtsveld. Deze vlekjes of stofjes zijn in wezen niet meer dan eiwitophopinkjes in het glasachtig lichaam van ons oog. Het glasachtig lichaam is een geleiachtige vloeistof in het binnenste van onze oogbol. Normaliter worden deze overbodige eiwitten door het lichaam zelf opgeruimd, maar bij glasvochttroebeling is dit niet het geval, wat dus resulteert in eiwitrestjes binnenin de oogbal. Deze eiwitten hoeven niet persé in het gezichtsveld te liggen, maar waarneer ze dit wel doen, ervaart men dat als het zien van vlekjes in het gezichtsveld. Een eiwit is opgebouwd uit een keten van aminozuren, die je bij een glasvochttroebeling vaak waarneemt als een soort draadje, hier en daar onderbroken door een bolletje. Eiwitten hebben ook de mogelijkheid om zichzelf op te vouwen, waardoor ze tal van vormen aan kunnen nemen. Door zichzelf keer op keer op te vouwen kan het zijn, dat de voorheen goed zichtbare structuur vervaagt. Dit kan uiteindelijk resulteren in een donker vlekje in het gezichtsveld. In feite is dit niet meer dan een compact opgevouwen eiwitstructuur.

De mate waarin bij iemand een glasvochttroebeling tot uiting komt is heel variabel. Ikzelf had er in het begin niet direct veel last van, op één grotere vlek na in mijn linkeroog. Nu, twee jaar laten kan ik zeggen dat het zich in ieder geval heeft uitgebreid. Er zijn meerdere donkere vlekken aanwezig in vooral het linkeroog en in beide ogen zijn tal van doorzichtige eiwitstructuren zichtbaar. Vooral tijdens het lezen in lichte ruimtes of op een lichte achtergrond kan dit soms erg storend zijn. Op een heldere dag naar de blauwe hemel kijken is alsof je vogels voorbij ziet vliegen, terwijl het in werkelijkheid de eiwitstructuren zijn die voor mijn gezichtsveld langs schieten. Uit ervaring weet ik inmiddels dat na waarneming van de eerste symptomen de glasvochttroebling zich in veel gevallen uitbreid. Het kan constant blijven, maar minder worden doet het helaas nooit! Op den duur passen de hersenen zich wel aan, waardoor men ze vaak niet meer bewust waarneemt. Dit wil echter niet zeggen dat ze verdwenen zijn. Wanneer iemand zijn gezichtsveld dusdanig wordt verstoord door de eiwitophopingen kunnen lees- en concentratieproblemen ontstaan. In sommige gevallen leidt dit zelfs tot een depressie.

Oorzaken: Vooral ouderdom lijkt een rol te spelen. Glasvochttroebeling door ouderdom ontstaat wanneer het glasachtig lichaam langzaam begint te krimpen. Hierdoor laat het langzaam los van het netvlies en o.i.v. de zwaartekracht glijdt het – over de jaren – naar beneden. Omdat het glasachtig lichaam veelal niet intact blijft en in beperkte mate degenereert ontstaan er eiwitophopingen in het binnenste van de oogbol. De symptomen van glasvochttroebeling zijn geboren. Andere oorzaken van glasvochttroebeling zijn oogtrauma na een operatie, uveïtus (ontsteking van het oog) en diabetes mellitus (suikerziekte), waarbij bloed in het glasachtig lichaam terecht kan komen. Dit wordt op een zelfde manier ervaren als glasvochttroebeling door eiwitten. Zelf heb ik het vermoedelijk gekregen na een aantal klappen op mijn achterhoofd, waarbij beide ogen er waarschijnlijk flink van langs hebben gekregen. Wellicht had ik het in de toekomst ook gekregen, maar gaf dit net het zetje wat nodig was voor de vroegtijdige variant. Andere zaken als intensief computergebruik, hectische levensstijl en stress spelen wellicht ook een rol. Het is in ieder geval weinig gunstig voor de oogconditie, maar een direct verband is tot op heden nog niet wetenschappelijk aangetoond. Sterke bijziendheid daarentegen vergroot wel significant de kans op het ontstaan van glasvochttroebeling. 

Van kwaad tot erger: Tijdens het proces waarbij het glasachtig lichaam langzaam loslaat van het netvlies kan het gebeuren dat deze wordt meegetrokken, waardoor er scheuren ontstaan. In dit geval spreekt men van een netvliesloslating, hetgeen kan leiden tot permanente blindheid. Het waarnemen van lichtflitsen is een indicator hiervoor, evenals het wegvallen van een deel van het gezichtsveld. Waar veel artsen nogal luchtig doen over glasvochttroebeling in zijn algemeenheid, zijn ze vaak wel beducht op deze symptomen. In het ziekenhuis wordt getracht het netvlies vast te laseren, maar helaas komt deze ingreep de oogconditie op lange termijn niet ten goede.

Vitrectomie: Glasvochttroebeling is te behandelen, al is de behandeling die algemeen wordt toegepast erg risicovol. Het betreft hier vitrectomie oftewel een glasvochtoperatie. Hierbij wordt de gelei van het glasachtig lichaam verwijderd en vervangen door een andere substantie. Met het verwijderen van deze gelei verwijder je dus ook automatisch de glasvochttroebeling. Een bijkomend nadeel is echter dat er zich vaak enkele jaren na de operatie staar ontwikkelt, waaraan de patiënt dan ook weer geopereerd moet worden. Bij staar of cataract wordt de ooglens langzaam troebel, waardoor deze middels een operatie vervangen dient te worden voor een kunstlens. De kunstlens heeft niet de mogelijkheid om te accommoderen, waardoor de patiënt de rest van zijn leven een bril nodig heeft. Ook het optreden van een infectie is mogelijk en dit kan vele ernstigere gevolgen met zich mee brengen. Daarnaast is er ook nog kans op een netvliesloslating. Al deze complicaties kunnen bij het uitblijven van een behandeling leiden tot permanente blindheid. Door deze complicaties staan veel artsen argwanend tegenover vitrectomie en wordt alleen bij ernstige gevallen of op dringend verzoek van de patiënt de methode toegepast. Althans in Nederland! In België zijn de methoden verder ontwikkeld, omdat men meer investeert in verfijndere operatietechnieken. Zo gebruikt men in België fijnere naalden om het oogwit van het oog te penetreren, terwijl ziekenhuizen in Nederland nog immer gebruik maken van de oude methode met dikkere naalden. Hierdoor wijken veel patiënten uit naar onze zuiderburen. Vooral Prof. Dr. Peter Stalmans van het Universitair Ziekenhuis te Leuven is een specialist op dit gebied. Mijns inziens is vitrectomie alleen verstandig wanneer iemand ongelooflijk veel hinder ondervindt van zijn of haar glasvochttroebeling. Is dit niet het geval, dan zijn de nadelen na een operatie vaak groter dan de voordelen, ook al zijn de geluiden vanuit België positief te noemen. Op de website kunt u ook de gedetailleerde vitrectomie-ervaring van een van de vaste forumleden meemaken.  

Lasertechnieken: In met name de Verenigde Staten zijn er ook klinieken die zich hebben gespecialiseerd op het weglaseren van de eiwitophopingen, althans dat beweren ze. In werkelijkheid worden de eiwitketens slechts opgedeeld in kleinere fragmenten. Veel patiënten constateren weinig vooruitgang na de behandeling en symptomen keren bijna altijd terug. Tot dusver is alleen vitrectomie een definitieve oplossing, maar wel een met veel haken en ogen, zeker in ons eigen land.

Toekomst: Het is af en toe een kwelling om constant structuren, die er niet horen, in je gezichtsveld te zien,  maar zoals met alles gaat het leven door. Niemand staat er echter alleen voor, zo ook niet met glasvochttroebeling. Er zijn zelfs beweringen gedaan, dat iedereen er op latere leeftijd mee te maken krijgt, alleen de mate waarmee verschilt. Soms is het zelfs zo miniem dat men het niet eens opmerkt. Toch is er dan onbewust sprake van glasvochttroebeling. Het zal in ieder geval wel een troost zijn dat er op elke kwaal iets gevonden gaat worden, zo ook hier. Het is alleen jammer dat iets vaak eerst onder de aandacht van het grote publiek gebracht moet worden, voordat er daadwerkelijk vaart in het onderzoek komt en dat is nu juist wat er bij glasvochttroebling aan schort. Tal van mensen kampen er mee, maar momenteel is het een ondergeschoven kindje in de wetenschap en de geneeskunde. In de toekomst zal in onze prestatiemaatschappij het computergebruik sterkt toenemen, evenals stress ten gevolge van alle hectiek. Hierdoor kan het aantal mensen met verslechterde oogcondities ook flink stijgen, waardoor ook glasvochttroebeling frequenter gediagnosticeerd gaat worden. Laten we het in de toekomst ook het kind van de rekening worden of zijn we bereid te investeren in onderzoek en verbeterde behandelmethoden? Laat deze website in ieder geval een aanstoot zijn voor meer aandacht voor deze uiterst lastige oogaandoening.  

 Terug